terug naar overzicht

Waar vind ik informatie over licenties die eventueel rusten op digitaal materiaal?

Deskundigheid

Een licentie is de wederkerige overeenkomst waarbij de licentiegever, vaak de auteur of diens rechthebbende, het recht verleent aan de licentienemer een bepaald intellectueel eigendomsrecht te gebruiken onder vooraf bepaalde voorwaarden.[1] Met andere woorden, via een licentie geeft men de toelating aan derden een auteursrechtelijk werk te gebruiken.

 

Licenties zullen vooral belangrijk zijn wanneer je als leerkracht of onderwijsinstelling gebruik maakt van software en digitale lespakketten. Ook computerprogramma’s genieten immers een auteursrechtelijke bescherming. Net zoals andere beschermde werken, heb je dus principieel de toestemming nodig om software te kunnen gebruiken. Wanneer een computerprogramma wordt aangekocht, verkrijg je een licentie dat programma te gebruiken. Als het digitaal leerpakket online werd aangekocht, zal de licentie meestal verschijnen in een pop-up venster, alvorens de installatie begint. Het is belangrijk deze licentie te lezen aangezien het ook de gebruiksvoorwaarden van het digitaal lespakket preciseert. Zo kan de licentie bijvoorbeeld bepalen dat het pakket slechts op 10 computers kan geïnstalleerd worden. Wil je echter op voorhand weten welke handelingen met een digitaal leerproduct kunnen worden gesteld, kijk dan eerst even op de website van de uitgever van het lespakket.

 

Auteurs of programmeurs kunnen er ook voor kiezen hun werken vrij beschikbaar te stellen, zonder dat gebruikers toestemming moeten vragen of een vergoeding moeten betalen. Voor traditionele auteursrechtelijk beschermde creaties andere dan computerprogramma’s, zoals afbeeldingen, gebeurt dit vaak onder een zogenaamde creative commons licentie (herkenbaar aan het CC logo). Een creative commons licentie wordt gekenmerkt door zijn open karakter. In zijn meest ruime versie, bepaalt een creative commons licentie dat het werk kan gekopieerd, verspreid en opgevoerd worden onder voorwaarde van naamsvermelding. Bijkomende voorwaarden zijn mogelijk, zoals de voorwaarde dat het werk niet voor commerciële doeleinden kan worden gebruikt. Wanneer je als leerkracht op zoek bent naar content voor lesmateriaal dat vrij en legaal te gebruiken is, zonder daarbij rekening te hoeven houden met de onderwijsuitzonderingen, kan je kiezen uit een gigantische hoeveelheid aan creative commons content vrij beschikbaar op het internet. Als gebruiker dien je wel nog steeds rekening te houden met de voorwaarden vastgesteld door de auteur, maar in principe laten creative commons licenties de meeste handelingen toe. Voor software en digitale lespakketten geldt een gelijkaardig alternatief: open source software pakketten.

Vrij beschikbare werken kunnen gemakkelijk gevonden worden via de creative commons zoekmachine.

Lees onze juridische handleiding voor meer informatie betreffende auteursrecht.


Bronnen: